טקסט

¶1דעס ארי'האז בן רסטאורד ביי דזשעם.

¶2אבער די שמחה פון יום השני, וואס דאס איז דאך געווען ביידע, די ערשטע אין קיינו סיהרא באשלמותא פונקצן טעג אין חודש, און כחודש תשרי וואס דאס איז דאך די התחלה, איינע פון די פירושים אין תשרי, אז דאס איז א התחלה און באווייזט דעם וועג ווי אזוי ס'וועט זיין דער גאנצער יאר בכלל, וביוחד בהנוגע צו א הנהגה פון א אידן במעשים שלו ובזיבורים שלו ובמחשבות שלו, וועט דאס זיין אין ארויסן, אז יעדער טאג וועט תורה אויף אים מעיד-זיין, בלשון הידוע, יאיד עליו יודע תלומות, ובפרט נאך אז ביי אים קומט דאס ארויס ניט אין תלומות, און ס'דארף ניט אנקומען צו יודע תלומות, מערניט ווי ליתר שאת וליתר עוז, אז נאך מערער וויפל מ'זעט אין זיינע מעשים, ובדיבורים, איז אויך דא די מחשבתו של כל אחד ואחת, אף על פי וואס אין אדם יודע מה שבמחשבתו של חבירו, איז דאך דאס דוקא בנוגע וואס אין אדם יודע, משא נכן יודע תלומות, ווייס ער די תלומות שבמחשבתו, על אחת כמה

¶3אז ער ווייס די מחשבה גלוי,"' וואס לפמים רבים, אף על פי וואס אין אדם יודע מאשר בליבא של חבירו איז קומט דאס בליבא של חבירו אין אן אופן גלוי בלב, במילא איז דאס ניכר אין מצב הלב און שמחת הלב וואס ליבא פליץ לכולי שייפין, און דערצו קומט נאך אויך צו וואס דער אויבערשטער איז מודיע באופן המתאים צו כל חביריו ובני ביתו לכל ולראש, אז מ'זאל וויסן זיין אז ס'איז א גרויסער בכל הענינים איז אט דער וועגן וועמען ס'רעדט זיך, אז ניט נאר וואס מ'ווייס אז מעשים שלו ודיבורים שלו און מחשבה גלוי'שלו, נאר ס'איז דא נאכמער אין תלומות שונחשבתו, און דאס איז ניט קיין ספק, ער קען נאך טענה'ן ווער ווייס קיין דאס איז אזוי צי ניט איז יעד עליו יודע תלומות, אז דער אויבערשטער אליין, כביכול, לאזט איבער אלע זיינע ענינים, און גייט ארום צו יעדער אידן און צו אלע אידן, און ער זאגט פאר זיי בתור עדות, וואס עדות איז דאך אפילו אז ס'איז ניטא קיין מציאות, מאכט דער עדות אויף די מציאות על פי תורה, במילא

¶4ווערט דאס דערנאך א מציאות אויך אין וועלט, ובפרט נאך אז דא איז דאך דא די יודע תלומות דארף מען אנקומען בתורה הוספה על דבר הנראה והנגלה, ווי אזוי מ'זעט אז יעדער איד איז זיך משתתף אין שמחת בית השואבה, און ניט נאר בתור שותף נאר בתורה א מנהיג, אז ער איז גאר דער ראש, און וואו נאר ער קען דאס אויספירן בלי לבני אין אן ענין פון השגת גלול וכיוצא בזה, ווערט ער דער ראש ומתחיל ומראה דרך ווי אזוי מ'קען נאכמערער אויפטאן, און נאכמערער טאן, במעשה ובדיבור, ווי איז אויך במחשבתו הגלוי,"' וואס דאס איז אין דערויף ווערן זיי דערנאך מתאחן אלע אידן צוזאמען, ביז וואנענט אז זיי ווערן כאיש אחד בלב אחד, כמוזכר לעיל בנוגע די התוועדות שלפני זה. ובפרט נאך, אז דאס איז דאך אויך דער קו המיוחד פארבונדן מיט חג הסוכות, וואס חג הסוכות ווערט אנגערופן חג האסיף, כמדובר לעיל, אז דעמאלט קלאט מען צוזאמען אפילו ענינים אין א שדה, וויבאלד אז דאס איז אן ענין של פירות השדה, על אחת כמה וכמה ענינים וואס זיי זיינען בגלוי,

¶5מ'דארף ניט אנקומען צו תלומות, און בפרט נאך צו אן ענין פון עדות, וואס עדות איז דאך א זאך וואס אפילו דער בית דין ווייס ניט דערפון, ביז וואנענט ס'קומט די עדות און זיי זיינען מעיד, על דרך ווי מ'זאגט בנוגע צו קידוש חדשים, וואס ישראל דומין ללבנה און מונין ללבנה אז אומר הקב",ה צו מסיבתא דרקיעא און כל המלאכים, אז בואו און מ'וועט הערן וואס האבן דער בית דין פון אידן גע'פסק'נט בנוגע צו קביעות חדשים, במילא ווייס מען אויך ווען ס'איז חמשה עשר בחודש און ווען ס'איז ששה עשר בחודש און ווען ס'איז שבעה עשר בחודש, אפילו בזמן הבית, כשהי'מקדשין על פי הראי'איז דאך אויך דעמאלט די ספיקות אלץ געווען א מקום צו שני ימים פון הספק, כל זמן ס'איז ניט אנגעקומען דער פופצנטער טאג אין חודש, בשעת ס'איז אנגעקומען דער רוב החודש, קיימא סיהרא באשלמותא איז ווי דערציילט אין שעת ס'איז שוין דעמאלט נתברר געווארן, דורך די שלוחי בית-דית שהעים היום לכל מקום ומקום, אפילו נעמענדיק אין באטראכט וואס באמצע איז דא עניני שבת, וואס דעמאלט זיינען דאך ניט געווען די ענינים

¶6האט זיך געדארפט היטן בנוגע צו קדושת שבת, ועל דרך זה קדושת ראש השנה, ועל דרך זה קדושת יום הכיפורים, און כבדובר כמה פעמים בארוכה אין די התוועדות בשנים שלפני זה, וואס זיי זיינען שוין נתפרסם געווארן, ובמידי חשובה אויך אויסגענוצט געווארן, ואדרבא יהי רצון אז ס'זאל מקויים ווערן, אז וויבאלד אז מ'האט שוין אויסגענוצט, במילא ווערט דאך יעדערער אין א מעמד ומצב אז יש לו מנה און נאך מערער אז יש לו מאתים, במילא איז אט דעמאלט איז על-פי טבע שלו, איז כנאט נאך אז דאס רעדט זיך וועגן א טבע פון א אידן, איז ער עולט צו כפליים דערפון וואס ער האט שוין, במילא האט ער כפליים וואס ער האט געהאט פאראיארן אין דעם טאג און נאך מערער אין דעם טאג און דעם נאכט, און נאך מערער וואס ער האט געהאט פאראיאר ניסט שוין אויך געווען מערער שלא בערך לגבי די שנים שלפני זה. ובפרט אז מ'האלט דאך אין א שורת שנים, וואס דער ראשי טובות שלהם האבן אידן מפרש געווען אין אן ענין פון א יום-טוב און אין אן ענין פון בשורית טובות, ביז די בשורות טובות הפרטיים, ביז על אחת כמה וכמה די בשורות טובות

¶7הכללים, וואס דאס איז דאך אויך נרמז אין דעם לשון און אין דעם ענין פון חג האסיף, אז מ'קלייבט צוזאמען ניט נאר פון כל ימי השנה ופירות השנה, נאר דאס איז אויך א חג האסיף פון כל השנים שלפני זה, ווי ס'איז אויך געווען דער דין בנוגע צו קרבנות דארף דאך זיין באלתא אחר, און באלתא אחר דארף מען דאך ברענגען דעם קרבן בא דער ערשטער געלעגנהייט, בא דעם ערשטן רגל, איז ווען איז דא דער תוקף פון באלזא אחר איז דאס דוקא א סוכום חג הסוכות, וואס אט דעמאלט באקומט יעדער איר כוחות נוספים, וויבאלד אז ער איז מקיים-דורך דורך נאך א ציווי אין תורה, איז דאך פארשטאנדיק, אז ס'ווערט אינגאנצן פארטל כל ענינים וואס קענען דערצו מבלבל זיין, ואדרבא, די אלע ענינים וואס האבן ביז דעמאלט מסייע געווען זיינען ביתר שאת וביתר ויבאלד אז ס'קומט-אן אן קיינע שוועריקייטן, אן קיינע מניעות ועיכובים, נוסף אן ענין וואס איז אויך אן עיקר, אז דאס איז דאך אן ענין פון פעם השלישי בשנה זו, פון די התוועדות פון שמחת בית השואבה ביום הראשון וואס ס'איז געווען קיימא סיהרא באשלמותא ולאחרי זה יום השני פון יום טוב, וואס איז געווען דער המשך פון קיימא סיהרא באשלמותא

¶8תפוסא ועד כדי כך, אז דעמאלט איז די קריאה בתורה ברדים ובאמירת אמור לפניה ולאחריה האט זיך אנגעהויבן, און ס'איז געווען דערנאך אזוי אויך דער המשך פון די קריאת התורה אין דעם מפציר וסיום וחותם הקריאה, איז געווען ביז דעם סיום אין דעם ענין פון שלישי און חג האתי וכו.' וואס דאס איז אויך פארשטאנדיק, אז ס'קומט אויך צו אין אן ענין וואס איז גורם שמחה במיוחד, איז מ'דארף צוקומען און מ'קומט צו בפועל אין שמחת בית השואבה וואס דאס איז דאך דער עיקר פון כל השמחות, וכמדובר מאמר חז זאל, אז וויבאלד אז ראה שמחת בית השואבה איז ער ראה שמחה בימיו, ביז אויך בימיו אין זמן הגלות, און וואס ס'ווערט דערביי ימיו זיינע טעג אויף וועלכע ער איז געווען געווארן בעה'בית, און האט מוסיף געווען אין דעם טאג, אין דעם מעת לעת, אנהויבנדיק פון תחילת המתלת, וואס דאס הויבט זיך שוין אן בלילה, האט ער מוסיף געווען בכל סביבתו, אנהויבנדיק פון בני ביתו, כהנה וכהנה ועד באין ערוך, וואס דאס איז דאך דער ענין פון שמחה איז דאך, אז דאס איז אין ערוך, ניט מ'זעט זיך אוועקן ביי א שמחה און מ'רעכנט אויס, אז וויבאלד אז מ'וועט א ט

¶9פאר דעם איז געווען די שמחה מיט אזויפיל ענינים, במילא דארף זיין בהוספה אויף די ענינים. דאס איז ניט אן ענין פון א חשבון ומדידה והגבלה, ווארום שמחה בכלל אין פי רצץ גדר, על אחת כמה וכמה א שמחה וואס זי איז, כמדובר, דער מקור אויף אלע שמחות פון כל השנה כולה, על אחת כמה וכמה די שמחות פון מועדים לשמחה, עאכו כמה וכמה אין מדים בשמחה עצמה, די שמחות פארבונדן מיט חג הסוכות אין וועלכע ס'שטייט דריי מאל דער ענין פון שמחה, לשון שמחה, און ווי מ'האט שוין אויך אין סוכות עצמו, כמו זכר לי, איז דאס שוין דער דרייטער מאל אין דעם סוכות, במילא ווערט דאך דאס א חזקה בכפליים כפליים לתושי און א הקדמה קרובה ממש צו דעם בית-המקדש השלישי, מקדש אדנ'כוננו ידיך, אז תוכף ומיד ממש, ארו אין ענני שמיא, און דעמאלט פעלט זיך אויך אפ די גאנצע שקלא וטריא, צי ס'איז דעמאלט אויך שייך דער ענין פון תחומים,

¶10ובפרט נאך אז דער ארט פון וואנען ס'הויבט זיך אן די התחלה איז דאך דאס בגדר מקום וזמן און תחומים, דערנאך איז דאך אויך וואוהין קומט מען אן קומט מען דאך שוין אן נאך קודם ביאת משיח צדקנו, וואס דאס דארף זיך נעמען נאך א רגע און מ'קומט אן תוכף ומיד אים ענני שמיא האט מען דאך א הודעה, אז אינו זה וואו אט קומט משיח צדקנו, אבער מ'איז א רגע נאך פאר דעם האט מען אויך אט דעמאלט די אלע ענינים האמורים, ביז אין אן אופן אז דאס ווערט נאך שטארקער דער אנזאג, אז ס'קומט משיח צדקנו, ומשה ואהרן ומהם, וואס ביידע זיינען דאך געווען פון שבט השלישי, פון שבט לוי, און אין יעדער אידן ווערט נתגלה דער פסק-דין הרמב,"ם, אז לא שבט לוי בלבד אלא כל אחד ואחד אשר נדבה לבו, רעכנט דארט אויס כמה פרטים, ביז דעם תואב פון א כהן גדול קומט איז גלייך אן די התחלה, תוכף ומיד ממש, אז נדבר לבו תוכף ומיד להוסיף ביתר שאת וביתר עוז בנוגע צו שמחת בית השואבה, ובפרט אז ער האט געדענקט ווי ס'איז געווען מיט א טאג פאר דעם, און א טאג נאך פאר דעם טאג, במילא ווערט דאס ביי אים אן ענין של איצטערדיקע

¶11שמחה, אן ענין של חוזק און א חוזש וחזקה על כל השנה כולה, אז דאס ווערט, כאמור, א שנת שמחה, במילא האט דאך דאס די אלע אותיות שלפני זה, שמחה איז דאך ראשי-תיבות מיט דעם אות שיר, ווי הויבט זיך דאך אבער אן די שמחה מיט דעם גאנצן ענין האנ'ב כמוזכר לעיל, במילא האט מען אורה וברכה וגדולה, בליצה, והוד והדר, ועד, און זכיות, און חיים טובים וארוכים, און טובות גדולות, און יעוד, און כלכלה בהפלגה, און לימוד התורה בהצלחה רבה, בפרט נאך אז דער אושפיז פון יום השלישי איז דאך תורת ביעקב וישראל, וואס דאס איז דאך פארבונדן מיטן אושפיז פון יום השלישי פון ימי הסוכות, דערנאך אויך דער ענין ווי דערמאנט פריער, דער המשך פון די אותיות, ווערט דערנאך אויך נאך לימוד התורה אין אן אוקן פון מרעמים מיט א התרחבות, אויך אין ענינים הגשמיים, וואס דאס איז דער אמת'ער ענין פון מרעמים. ביז וואנענט אז דאס ווערט אין אן אופן ניסי, און ס'ווערט אין אן אופן ניסי ניט נאר מצד פולות

¶12האדם, נאר אויך ווי דער אות שמח מצד צייעכא דשמיא, ביז אין אן אופן פון סימן טוב, וואס דער ענין פון א סימן איז דאך דא שני סוגים, א סימן אויף א זאך וואס איז שוין דא, וואס דאס איז ווערן ניט צוליב ידיעת הדבר, דערנאך איז דאך דא א סימן וואס טוט-אויף די זאך עצמה על דרך פון מפריז פרשה וגורה, וואס דאס טוט-אויף דעם כשרות הדברים, כמדובר כמה פעמים, אז בא יעדער אידן דארף זיין אין אן אופן צו גייט-צו צו א זאך ווי ביי אים א מפריות פרסה, ער ווייס אז דא איז אן ענין וואס דארף האבן א שקלא-וטריא, וואס זאגט יעקב אבד עם, און וואס זאגט יעקב על ידי התורה בזה, און וואס זאגט תורה חלקו בתורה, בנוגע צו אט דעם ענין, און ס'ווערט דערנאך אויך דער המשך בזה פון דעם סייצא דשמיא און סימן טוב ווערט דאס א סימן נוסף וואס איז הודאת הדלאר, איז דאס אויך טוט דאס אויף נאכמערער שמחה, און ס'איז ניכר אז דאס איז א שמחה וואס איז צוגעקומען און אויפגעטאן געווארן דורך דערויף וואס דאס איז יום השלישי, און שמחת בית השואבה השלישית,

¶13בשנה זו, און דערנאך האט מען דער עוז וחדבה במקומין פון יעדער אידן און פון אלע אידן, ועוד ועיקר דער פדות שלח לעמור דורך דערויף וואס ס'קומט תיכף ומיד די גאולה האמיתית והשלימה, און דאס קומט פון צדיקו של עולם, און וואס ער איז אויך דער קדוש עולמים, ווי מ'זאגט דאס אויך אין דעם נוסח אין די הקפות, און דערנאך אויך ווי יזעט דער ריבין כל העולמים כולם און דער וואס איז אט דער וואס איז ממשיך מקור השמחה, און די שמחה אליין בכל העולמים כולם, מה שהוא מצוה לאחרים לעשות איז ווערט ער אליין דער טוער, און טוט דאס עד כדי כך, אז מ'קען ניט מפריז זיין און מבדיל זיין חס ושלום צו הוא הידוע והוא הדיעה והוא הידוע על דרך זה איז דאך כל עניניו של הקב'ה איז ער וכל התלים שלו וכל עניניו איז דאס איין און איינציקע מציאות און היחוד נפלא על דרך ווי ס'שטייט בתורה, על אחת כמה וכמה בנוגע צו נותן התורה, און ס'ווערט דערנאך, צום דערויף וואס דער סימן האט אויפגעטאן נאכמער שמחה, ווערט אויך דער ענין ווי

¶14דערמאנט פריער, והוא העיקר, אז ס'ווערט תיכף ומיד, אז דער גואל עולמים ווערט אויך בגלוי דער קדושת עולמים, און דער רימן איז בכל העולם כולו, ווארום והיו הוי'למלך על כל הארץ בהם ההוא יהי הוי'אחד ושמו אחד, ווי מ'האט ערשט מסיים געווען אין תפילת עלינו, און ס'ווערט אויך דער עלינו לשבח מכאן להבא זאל דאס זיין א המשך, ביז אין אן אופן נצחי, פון תהילה לחיי העלמים, מיט אלע ענינים, ווי מ'רעכנט דאס אויס אין הדרת והאמונה, וואס דאס איז דאך א שיעור מיוחד, כמדובר כמה פעמים, ובארוכה אין די התוועדות שלפני זה, ועוד והוא העיקר, אז ס'ווערט תיכף ומיד די אלע ענינים פארבונדן מיט גאולה, ווי זיי שטייען אין די ראשי-תיבות'ן האמורות, ובמיוחד אין דעם ראשי-תיבות האחרון אין דעם מספר האותיות, וואס דאס איז פארבונדן מיט אות תי,"' אז ס'ווערט דער ענין פון תהילה לויט חי העולמים תיכף אויך התחלה מיט א תי,"' ומיד ממש, תיכף ומיד ממש, בארצנו הקדושה ובירושלים עיר הקודש, און דארטן אין זהר

¶15הקודש, ובית המקדש, ובאמת שתי'וואס דער נאמען איז מורא על ענינו איז דאך אויך דער שורש הטובה, דער ענין פון שין און תף האמורים, איז כולל אויך דער שין ותף האמורים לעיל, המוזכרים לעיל. ועוד והוא העיקר, אז ס'ווערט א שנת גאולה ביז שנת תהילה און שנת תפילה, שנת תרומה אז יעדער אידן ווערט נתגלה, ווי אזוי איז דער תרומה של כל העולם כולו, נוסף אויף דערויף וואס ער איז אויך מביכורין, וואס ס'האט דאך ביידע ענינים בא יעדער אידן, וואס יעדער איד איז אין א מעמד ומצב פון ביכורים און אין א מעמד ומצב פון תרומה, ובפרט נאך על ידי לימוד התורה, וואס דאס איז דאס פאר גופאים מיט אושפיז פון יום זה ולילה זה, איז דאך תרומה אויך, ווי דערמאנט כמה פעמים, שטייט אין ספרים, אז דאס באשטייט פון צוויי ווערטער וואס ווערן איין ווארט, און דאס איז א תורה און צוגעשטעלט די הוספה פון א מים, און דאס ווערט איין און איינציקער ווארט, ביז וואנענט אז דער מים שטייט גאר באמצע, במילא פועל'ט ער סיי לפניו און סיי לאחר

¶16בשוה, וואס דאס איז דאך אויך דער ענין פון ענין פון קו השלישי, און אויך די שמחה שלישית, ועוד והוא העיקר, אז ס'ווערט מתגלה אין תוכף ומיד, אז דער אויבערשטער איז מפרש צו מסור של עולם, וואס דאס איז דאך אנגעהויבן פון אן אדם הראשון, ותיר כפה של הקב'ה, און דאס ווערט נמשך אין יעדער אידן, וואס בא יעדער אידן איז דאך ויפך דפיו נשמת חיוב, סיי ביי אנשים און סיי ביי אנשים און סיי ביי טף, ובפרט נאך אז מ'זעט ווי אזוי יעדערע פון זיי, במעמדו ומצבו, ובאופן המיוחד פארבונדן מיטן אופן הצניעות, איז סיי אנשים און סיי נשים און סיי טף, פראווען שמחת בית השואבה הלך והולך והתגבר ואול, און מ'איז ממשיך ומסיים בארצנו הגדושה, ובטחילי'ן עיר הקודש, ובזרה של מקדש אדנ-י כוננו ידך. וואס מ'זאגט דערנאך, וואס מ'זאגט דערנאך, איז דער